Lekcja 1 z 4
45 min

Podstawowe komendy Linux

PodstawowyModul: Linux
Ilustracja do lekcji: Podstawowe komendy Linux

Linux jest systemem operacyjnym open source, ktory dominuje w srodowiskach serwerowych i jest podstawowym narzedziem w cyber security.

Nawigacja po systemie plikow:

  • `pwd` - wyswietl biezacy katalog
  • `ls` - lista plikow (-la dla szczegolów)
  • `cd` - zmien katalog
  • `mkdir` - utworz katalog
  • `rm` - usun plik (-r dla katalogow)

    • Praca z plikami:

  • `cat` - wyswietl zawartosc pliku
  • `less/more` - przegladaj dluzsze pliki
  • `head/tail` - poczatek/koniec pliku
  • `cp` - kopiuj
  • `mv` - przenies/zmien nazwe
  • `touch` - utworz pusty plik

    • Wyszukiwanie:

  • `find` - szukaj plikow
  • `grep` - szukaj tekstu w plikach
  • `locate` - szybkie wyszukiwanie

    • Diagram: Podstawowe komendy Linux

    Wizualizacja koncepcji omowionych w tej lekcji

    Dodatkowe materialy

    Cwiczenie praktyczne

    Praktyka czyni mistrza

    Podstawowy30-45 minut
    Podstawowa nawigacja w terminalu
    Opanuj podstawowe komendy nawigacji i zarzadzania plikami w Linux
    Instrukcja krok po kroku:
    1
    Otworz terminal w swoim systemie Linux (lub Kali VM)
    2
    Uzyj komendy pwd aby sprawdzic gdzie sie znajdujesz
    3
    Przejdz do katalogu /tmp uzywajac cd /tmp
    4
    Stworz nowy katalog: mkdir moj_katalog
    5
    Wejdz do niego i stworz plik: touch test.txt
    6
    Wylistuj zawartosc: ls -la
    7
    Wyszukaj wszystkie pliki .txt: find . -name '*.txt'
    8
    Usun katalog: rm -r moj_katalog
    Oczekiwany rezultat

    Potrafisz swobodnie nawigowac po systemie plikow, tworzyc i usuwac pliki oraz katalogi

    Na co uwazac
    • •Nigdy nie wykonuj rm -rf / lub rm -rf ~ !
    • •Zawsze sprawdz sciezke przed usunieciem
    • •Pracuj na VM, nie na glownym systemie

    Symulacja realnej sytuacji

    Jak zareagujesz?

    1 / 2
    Podejrzany plik w systemie
    Sytuacja:

    Podczas przegladu systemu znalazles ukryty plik .secret w katalogu /tmp. Nie wiesz co zawiera.

    Jak bezpiecznie sprawdzisz zawartosc pliku?

    Materialy dodatkowe i rozwoj

    Darmowe zrodla do dalszej nauki

    Linux Journey
    Linux JourneyPodstawowy

    Linux Journey

    Interaktywny kurs nauki Linuxa - od podstaw do administracji.

    OverTheWire - Bandit
    OverTheWirePodstawowy

    OverTheWire - Bandit

    Gra wargame do nauki podstaw Linuxa i security przez rozwiazywanie zadan.

    Linux Command Line Basics
    UbuntuPodstawowy

    Linux Command Line Basics

    Dokumentacja podstawowych komend z przykladami uzycia.

    Zobacz w praktyce

    Realne zastosowanie wiedzy

    Analiza systemu po wlamaniu

    Analiza systemu po wlamaniu

    Jak komendy Linux pomagaja w incident response

    Scenariusz

    Administrator wykryl podejrzana aktywnosc na serwerze. Uzywa komend Linux do analizy incydentu.

    Przebieg:
    1
    Sprawdzenie ostatnich logowan: last, lastlog
    2
    Analiza historii komend: ~/.bash_history
    3
    Wyszukanie zmodyfikowanych plikow: find / -mtime -1
    4
    Sprawdzenie procesow: ps aux, netstat -tulpn
    5
    Analiza logow: /var/log/auth.log, /var/log/syslog
    Wniosek

    Znajomosc podstawowych komend Linux jest kluczowa zarowno dla atakujacych jak i obronców. Te same narzedzia sluza do rekonesansu i incident response.

    Zadanie rozszerzone

    Dla ambitnych

    trudne
    Linux Filesystem Treasure Hunt
    Znajdz ukryte pliki i informacje w systemie Linux
    1-2 godziny
    Kroki do wykonania:
    1
    Znajdz wszystkie pliki ukryte (zaczynajace sie od kropki) w /home
    2
    Wylistuj 10 ostatnio modyfikowanych plikow w /var/log
    3
    Znajdz wszystkie pliki wieksze niz 100MB
    4
    Wyszukaj pliki zawierajace slowo 'password' (bez katalogow binarnych)
    5
    Znajdz wszystkie symboliczne linki w /etc
    6
    Wyeksportuj wyniki do pliku raportu

    Przydatne narzedzia

    Narzedzia uzywane w tej lekcji

    Bash

    Shell

    Domyslna powloka w wiekszosci dystrybucji Linux. Umozliwia wykonywanie komend i skryptow.

    Zastosowanie: Wykonywanie komend, automatyzacja, skryptowanie

    grep

    Text Processing

    Narzedzie do wyszukiwania tekstu w plikach za pomoca wyrazen regularnych.

    Zastosowanie: Wyszukiwanie w logach, filtrowanie danych, analiza plikow

    find

    File Management

    Przeszukiwanie systemu plikow wedlug roznych kryteriow.

    Zastosowanie: Wyszukiwanie plikow, audyt uprawnień, forensics

    Checklist po lekcji

    Co powinienes umiec

    0%

    ukonczone

    Najczestsze bledy

    Unikaj tych pulapek

    Uzycie rm -rf / lub rm -rf ~/*

    Konsekwencja:

    Usuniecie calego systemu lub wszystkich plikow uzytkownika

    Rozwiazanie:

    Zawsze sprawdz dwa razy przed uzyciem rm -rf. Uzyj rm -i dla interaktywnego potwierdzenia.

    Uzywanie spacji w nazwach plikow bez escape

    Konsekwencja:

    Komendy nie dzialaja poprawnie, nieoczekiwane zachowanie

    Rozwiazanie:

    Uzyj cudzyslowow lub backslash: 'moj plik.txt' lub moj\ plik.txt

    Mylenie sciezek wzglednych z bezwzględnymi

    Konsekwencja:

    Operacje na zlych plikach, zgubienie sie w systemie plikow

    Rozwiazanie:

    Sciezka bezwzgledna zaczyna sie od /. Uzyj pwd aby sprawdzic gdzie jestes.

    Lekcja ukonczona!

    Swietna robota! Przejdz do nastepnej lekcji.

    Cyber Mentor

    AI

    Twoj osobisty nauczyciel cyber security

    Witaj! Jestem Twoim AI Mentorem. Pomoge Ci zrozumiec material z tej lekcji. Wybierz jedna z opcji ponizej lub zadaj wlasne pytanie.

    Kontekst: Podstawowe komendy Linux